Yalan konuşmak çoğunlukla bireyin istemediği bir durumla karşılaştığında doğru olmayan şeyleri söyleyerek bulunduğu durum ve olaydan kaçınmak için başvurduğu bir savunma mekanizması olduğu söylenebilir. Yalan söylemek bazen sözle , bazen mimiklerle veya hiç konuşmadan da olabilmektedir. Yalanın amacı karşındaki bireyi aldatmak olarak ta söylenebilir. Fakat bir çocuğun yalan söylemesi ile yetişkinin yalana başvurması arasında fark vardır.

Çocuklar gerçek ile haylin ayrımına varamama,  soyut kavramları algılayamama gibi bazı nedenlerle doğru olmayan şeyleri söylerler.  Çocuklar 3-7 yaş arasında çocuk gelişiminde ve duyguların dışa vurumunda önemli olan oyun esnasında görülebilir. 3 yaş dönemi çocuklarda oluşan hayal dünyaları bazı hikayeler uydurması, doğru olmayan şeyleri söylemesi ya da taklitler yapması çok doğaldır.  Bu durum oyun esnasında olsun ya da olmasın çocuğun aslında hayal ürünüdür bu yüzden doğru olmayan  anlamları ‘’yalan ‘’ olarak adlandırmamamız gerekmektedir. Çocuklarda soyut kavramları kullanabilme yetisi başlaması ile birlikte 7 yaş civarlarında muhakeme etmeye, 11 yaş civarında da doğru ve yanlışı ayırt etmeye başlarlar.

7 Yaş Çocuğu Neden Yalan Söyler?

7 yaş ile başlayan muhakeme etme becerisi, yalanın kabul olmayan bir şey olduğunu anlamaya başlamaktır. Çocuklarda 10-11 yaş ile birlikte de doğruyu yanlışı ayırtederler.

Kendini Koruma: Çocuklarda yalan söylemenin başlıca sebeplerinden biride  kendisini dışarıdan gelecek olan tepkilere karşı korumaktır. Çocuğun üzerine gidildiğinde ya da çocuk tehdit hissettiğinde yalan konuşmaya başvurabilir. Böylelikle yalan söylemek çocuğun cezalandırılmasına karşı oluşturduğu savunma mekanizmasıdır.

Model Almak;  Çoğunlukla çocuklar yalan söylemeyi anne- babalarından yada büyüklerinden öğrenirler. Büyüklerin çok basit bir konuda da olsa  yalan söylediğini gören çocuk,  yalan söylemenin söylenebilir olduğu ve işe yarar bir davranış olduğunu öğrenmeye başlar. Bu durum da yalan söylemenin alışkanlığa dönüşmesine sebep olur.

Hayal Gücü: Bazı zamanlarda çocuklar içinde bulundukları duruma göre hayal kurabilir ve bunları sanki olmuş gibi anlatmaya ihtiyaç duyabilir. Okul öncesi döneminde gerçeği değerlendirme yetisi henüz gelişmemesinden dolayı, kurdukları hayalleri kimi zaman gerçek olarak anlatabilirler. Bu durumun aslında amacı yalan söylemek değildir.

Sevilmediğini Hissediyorsa ve İlgi Çekmek  İstiyorsa: Anne ve babaların, sosyal yada okul ortamında  öğretmenleri veya arkadaşları tarafından sevilmediğini hisseden çocuklar  kendilerini değersiz hissedebilir ve onay alabilmek , kabul görmek için aslında sahip olmadığı bir şeye  sahip olduğunu söylemek, aldığı kötü notu iyi olarak söylemek veya maddi olarak imkanı olmayan şeyleri varmış gibi söylerler. Bu durum çocuğun kendisini olduğundan farklı gösterme , kendine güven ,motivasyon  ve kendini beğenmeme temeline bağlanabilmektedir.

Savunma Mekanizması:  Çocuk yanlış yaptığı herhangi bir şeyi anne- babasına veya öğretmenleri ile paylaştığında farklı tepki alan çocuklar yalana başvurabilmektedir. Çocuk için yüzleşmek zor ise anne ve babasına yalan söylemesi kaçınılmaz bir durumdur.

Patolojik Yalanlar:  Patolojik yalanın en büyük özelliği inandırma gücünün çok fazla olması olmasıdır. Anne ve babalarında en çok dikkat etmesi gereken yalanlar bunlardır. Patolojik yalanda amaç gerçekten uzaklaşarak bencilce bir sonuca ulaşmak olabilir. Aslında  var olmayan şeylere diğer kişilerin inandığını görmek çocuğa zevk verebilir.

Genel

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir