Korku, algılanan tehlikeyle birlikte kaçma durumu oluşturan bir duygudur. Normal gelişimin bir parçasıdır ve insanı tehlikeden koruyan bir savunma mekanizmasıdır. Çocuklarda korkular, bebeklikten ergenlik dönemine kadar sıklık ve çeşitlilikler gösterir.
Bebeklik dönemi yaşanılan korkuları çevrelerindeki bilinmeyen ani durumlar, parlak ışık, yüksek ses, fiziksel desteğin birden kaybolması ve yabancılardan korkulmasıdır.
Okul öncesi çocuk korkuları ise karanlık, kendisine bir zarar geleceği, anne ve babanın onu bırakıp gitmesi, tek başına kalmak, hayaletler, öcüler, cadılar, canavar, korkuları yanında daha da somutlaşmış olan korkular ise hırsız, hayvan, dilenci, gök gürültüsü, polis gibi korkular da görülür.
Çocukların ilkokula başlamalarıyla birlikte yeni bir ortama girme, cevap verememe, okulda tek başına kalma gibi okul korkuları ve hayvanlardan, izledikleri filmlerden günümüzde yaygın olan videolardan oldukça korkarlar.
Ergenlik dönemindeki korkular ise , gelecek korkusu, arkadaşları arasında dalga geçilmesi, beğenilmemek, topluluk önünde konuşamamaktır.
Bebek veya çocuğun verdiği ilk korku tepkisine annenin verdiği tepki oldukça belirleyicidir ve korkuların kaynağı burasıdır. Eğer ebeveyn çocuk yürümeye başladığında ve adım atarken düştüğünde tedirgin, heyecanlı bir tepki gösterirse çocuğun yürümedeki emeğini engelleyip, bu durumdan kaçınmasına neden olabilir veya gece uyurken ani bir gürültü karanlıktan korkmasını sağlayabilir. Çocuk 3 yaşıyla birlikte kurallar başlar ve bu kurallara uymakta da zorluk yaşamaktadır. Çıcuğa sıkıntı veren olayla baş edebilmek için kuralları temsil eden korkutucu hayalet, öcü, cadı figürleri, kuralları koyan ebeveynlerine yansıtabilir.
Korkunun fazla yaşanması fobiye dönüştüğünde , anne yokken karanlıkta, yalnız uyuyamama, veya anne baba ile uyuma gibi korktuğu durumlardan kaçınmaktadır. Çocuk anne ve babanın yaptığı açıklamalarla ikna olmamakta, istemsiz olarak fazla tepki göstermek ve bilinçli olarak korkulan durum olaydan kaçınılmaktadır.
Korkuları Ortaya Çıkaran Etkenler
  • 3-4 yaşında anne babanın yanında yatması gibi gelişim dönemlerinde yanlış yaklaşımlarda bulunulması
  • Sebepsiz, açıklama yapmadan gerçekleşen ani ayrılıklar olması.
  • Aile içi çatışmalar
  • Aşırı engellemeler
  • Görmezden gelme
  • Bakım veren diğer kişilerin tutumları
  • Travmatik olaylar
  • Okul sorunları
 
Korkuyla baş ederken neler yapılmalı?
  • Asansörden korkan çocuğun yanında olmak gibi korkusuyla yüzleşirken yanında olunuz.
  • “Erkek adam korkar mı?”, “Bebek gibisin.” gibi yaklaşımlardan kaçınarak, korkusunu ciddiye alınız, önemseyiniz, alay etmeyiniz.
  • Sudan korkan çocuğu ağlata ağlata zorla suya sokmak gibi korkusunu yenmesi için zorlayıcı olmayınız.
  • Korkusunu pekiştiren “Dediğimi yapmazsan seni iğne yapmaya doktora götürürüm.”, “Seni dilenciye veririm.”,”Yaramazlık yaparsan, seni bırakır giderim.” yaklaşımlarında bulunmayınız.
  • Aile içi çatışmalar gibi, korkuyu tetikleyen bir olayın olup almadığını araştırınız.
  • Değişik ortamlara girmesine, kişilerle olmasına ve çevresini tanımasına olanak veriniz. Aşırı koruyucu olmadan, bireyselleşmesine destek olunuz.
  • Korkusunu anlatırken tetikleyecek aşırı tepkiler vermeyiniz.
  • Kendi endişe ve korkularınızı yansıtmayınız.
  • Korkusuyla baş ettiği durumlar olduğunda bunu destekleyiniz.
  • Korku baş edilemeyen, yaşamı olumsuz etkileyen bir durumdaysa bir uzmandan destek alınız.

Genel

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir