Mental Retardasyon (Zeka Geriliği)

Zeka Nedir?
– Bilişsel yetenek ya da gerçek yaşamda karşılaşılan problemleri çözme becerisi ve amaca yönelik uyumu olan davranışlarıdır.

Zekâ Geriliği Nedir?

Zeka testi dendiğinde ilk akla gelenlerden birisi IQ testidir. Bu testlerin sonucuna göre zeka geriliğinin derecesi ölçülmüş  olur. Ortalamanın mühim derecede düşük olan entelektüel işlevselliğe zeka geriliği denilmektedir. Klinik ortamda bireysel olarak uygulanan zeka testinde aldığı puanın 70 ve ya altında bir puan almasıyla tespit edilmektedir.

Standardize edilmiş testlere bakıldığında geçerliliği ve güvenirliliği olan en yaygın test WISC IV testidir. Bu test 6 yaş ile birlikte 16 yaşa kadar uygulanmaktadır. 6 yaşından küçük yaştaki çocuklara ise klinik gözlem ve Denver  Testi uygulanır. Yapılan testin sonucunda değerlendirmeye bakarsak bu değerlendirmenin önemli olan avantajı çocuğa önerilen özel eğitim programıdır. Aslında burada önemli olan  çocuğun IQ puanı yanı sıra çocuğun hayata olan uyumudur. Çünkü her  zeka geriliği olan çocuklar birbirinden farklıdır. Her biri farklı alanlarda diğerlerine göre daha iyi uyum sağlayabilir, farklı bir alanda ise zorlanma olabilir. Zeka geriliği her  Dünya’da görülme sıklığı %2- 3 dür. Gelişmiş ülkelerde yeni doğan zeka  tarama testi yapıldığından bu ülkelerde daha az rastlanmaktadır. Kızlara göre erkek çocuklarında zeka geriliği daha sık görülmektedir. Zekâ geriliği diğer nörolojik gelişme gerilikleri ile sıklıkla birlikte görülebileceğinden, ince veya kaba motor (hareket) becerilerdeki kayıplar da klinik tabloya eşlik edebilir.

 Zeka Geriliğinin Sebepleri Neler Olabilir?

  • Genetik sebepler
  • Hamilelik döneminde merkezi sinir sisteminin gelişimini olumsuz etkileyen faktörler
  • Erken bebeklik döneminde tıbbi durumlar
  • Hamilelik ve doğum zamanındaki oluşan problemler ( bebeğin gelişim geriliği, erken doğum olması, oksijenin yetersizliği ve enfeksiyonlar)
  • Çevresel faktörler ( beslenmenin azlığı, sosyo-kültürel düzeyin düşüklüğü, ihmal, bebeğin kendisinin zekasının düşük olması, uyaran yetersizliği)

Yani, genetik , çevresel , organik, sosyokültürel faktörler zeka geriliğine sebep olabilmektedir.

Zeka Geriliğinden ne zaman Şüphelenmeliyiz?

  • Emekleme, yürüme, tuvalet eğitimi vb. gelişim basamakları diğer çocuklara göre geriden geliyorsa,
  • Yaşıtları ile uyum sağlarken güçlük çekiyorsa, kendinden küçük çocuklarla yada büyük çocuklarla arkadaşlık ediyorsa,
  • Çocuk 2 yaşında olup hala cümle kurmada zorlanıyorsa
  • Birinci sınıfa gelmiş fakat hala okuma yazma öğrenmekte gecikme yaşıyorsa
  • Komut almakta ve söylenen şeyleri almakta zorlanıyorsa
  • Serebral palsi ve ya Epilepsi gibi nörolojik bir hastalık eşlik ediyorsa

Zeka Geriliği Olan Çocuklarda Tanı Süresi Nasıl Olur?

İlk olarak tıbbi ve psikiyatrik muayenenin ayrıntılı bir şekilde yapılarak, hastanın yaşına uygun zeka testinin uygulanması ile gelişim geriliği tanılanır. Tanı konulduktan sonra, zeka geriliğine sebep olabilecek nedenleri bulmaya yönelik araştırma yapılır. Bu araştırma genellikle çocuk nörolojisi tarafından yapılmaktadır.

Zeka Geriliğinde Tedavi Nasıl Olur?

Tedavinin asıl hedefi bilişsel geriliği olan çocuğu olabilecek en üst düzey işlevselliği yakalamasını sağlayarak, hayat kalitesini iyileştirmektir.

Zeka geriliğini tedavi edip ortadan kaldıracak bir ilaç yoktur. Bu duruma eşlik eden davranışsal problemler, uyum , epileptik nöbetler ve diğer psikiyatrik hastalık için ilaç tedaviye eklenmektedir. Zeka geriliğinde  dikkate alınacak en önemli unsur özel eğitim, aile danışmanlığı ve aileye verilecek psikiyatrik, psikolojik destektir. Özel eğitim,  kendine bakma , ihtiyaçlarını karşılama becerisi, davranışsal yönlendirmeler, konuşma, motor beceriler ve eğitim ve mesleği eğitimi kapsar.

Erken dönem teşhisi çok önemlidir. Erken dönemde teşhisin koyulması ve müdahale edilmesi durumunda yukarıda bahsedilen becerilerin  daha erken dönemde kazanılması sağlanmaktadır.

 

 

 

Zeka geriliği / Mental Reterdasyon

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir